– Sámi pasieanttat nu movttáskit go fuomášit ahte máhtán giela
Nils André Siri lohká sámi buohccidivššároahpu oasseáiggis ruovttubáikkis Guovdageainnus. Go leat dearvvašvuođabargit geat máhttet sihke sámegiela ja ipmirdit sámi kultuvrra, de addá dat eambbo oadjebasvuođa pasieanttaide, dadjá Guovdageainnu suohkanváldodoavttir.
Son fuomášii ahte áigu šaddat buohccidivššáriin go áhkku fárrii Guovdageainnu buhcciidruktui. Ieš beasai Nils André Siri oaidnit movt buohccidivššárat válde vára su áhkus loahpageahčen su eallima.
– Sus lei nu buorre doppe, buohccidivššáriid buori divššu geažil. Dalle ipmirdin ahte áiggun bargat dan seamma, muitala Nils André.
Dál lea son lohkame sámi buohccidivššároahpu Guovdageainnus, mii lea earenoamáš buohccidivššároahppu maid UiT árktalaš universitehta ja Sámi allaskuvla lágidit searválaga.
– Go ledjen hárjehallamis Hámmerfeasta buohcciviesus, de ledje sámi pasieanttat doppe. Lávejin sin dearvvahit sámegillii, ja sii nu movttáskedje go fuomášedje ahte mun máhtán sámegiela, dadjá Nils André.
– Jus oahppu ii livčče lean oasseáiggis, de ii livčče lean vejolaš čađahit oahpu
Studeantan sámi buohccidivššároahpus oahpat eambbo go dušše praktihkalaš buohccidivššu. Don beasat maid oahppat earenoamážiid sámi álbmoga dearvvašvuođahástalusaid birra, muhto maiddái eamiálbmogiid birra eará guovlluin máilmmis. Oahppat movt dáruiduhttinproseassa lea váikkuhan sápmelaččaid dearvvašvuhtii lea maiddái mávssolaš oassi lohkanmearis.
– Beassat oahppat daid birra mearkkaša ollu fuolahussii, maid galgat addit sámi pasieanttaide, muitala Lene Monica Gaino.
Maŋŋil go lea bargan veahkkedivššárin buhcciidruovttus 10 jagi, de mearridii lávket viidáseappot. Dál ovttastahttá buohccidivššároahpu sihke boazoealáhusain, bearašeallimiin ja oasseáigebargguin.
– Jus oahppu ii livčče lean oasseáiggis, de ii livčče lean vejolaš čađahit oahpu, lohká Lene Monica.
Pasieantaoadjebasvuohta
Anne Lajla Westerfjell Kalstad lea Guovdageainnu suohkanváldodoavttir, ja áŋgiruššá ahte eambbogat sámi álbmogis válddáše sámi buohccidivššároahpu.
Sutnje lea hui dehálaš sámi servodagas leat dearvvašvuođabargit geat hálddašit sihke sámegiela ja ipmirdit sámi kultuvrra.
– Muđui sáhttá dáhpáhuvvat ahte pasieanta ja divššár eaba gulahala. Dahje eaba ipmir ahte eaba gulahala, juoga mii lea vel vearrát. Go dieđán ahte mus leat sámi buohccidivššárat ja eará sámi dearvvašvuođadivššárat viesus, de addá dat munnje eambbo oadjebasvuođa das ahte pasieanttain váldet buori vára, lohká Kalstad.
Lea miella bargat ruovttubuohccedivššárbálvalusas
Sámi buohccedivššároahppu Guovdageainnus čađahuvvo oasseáiggis njealji jagi badjel, ja dat čađahuvvo deaivvademiiguin. Dat mearkkaša ahte studeanttat jeavddalaččat čoahkkanit deaivvademiide Guovdageidnui, gos lea teoriijaoahpahus ja praktihkalaš hárjehallamat. Muđui dan oahppoáigodagas sáhtát ruovttus lohkat.
Deaivvadeamit leat Sámi allaskuvllas Guovdageainnus, gos sihke Lene Monica ja Nils André loaktiba bures.
–Vuosttažettiin lea beaivválašgiella sámegiella. Dasa lassin leat buorit fálaldagat allaskuvllas. Earret eará lea buohccidivššároahpus sierra hárjehallanlanjat, gos beassá fágalaš beliid hárjehallat ja geahččaladdat, ja gosa mii dávjá čoahkkanit eahkes hárjehallat, muitaleaba studeanttat.
Maŋŋil go geargaba oahpuin, de vurdet ođđa barggut sudno. Nils André lea juo ožžon barggu ruovttubuohccedivššus, ja Lene Monica ii leat vel mearridan maid dahká.
–Bargat ruovttubuohccedivššus geasuha, muhto livčče maid gelddolaš bargat “travel nurse” buohccedivššarin, dadjá Lene Monica.