Juovlamánu vuosttaš beaivvi 2024 lei mearkabeaivi UiT Norgga árktalaš universitehtii ja Sámi allaskuvlii Guovdageainnus. Dalle gerge vuosttaš sámi buohccedivššároahpu studeantajoavku oahpuin ja sii ledje gergosat bargagoahtit dearvvašvuođabálvalusas.
Sámi buohccedivššároahppu lea earenoamáš Norggas ja ásahuvvui dan dihte go lei earenoamáš dárbu buohccidivššáriidda, geain maid lei earenoamáš gelbbolašvuohta sámi servodaga hárrái.
Sámi buohccidivššároahppu čađahuvvo oasseáiggis njealji jagi badjel, mii dagaha ahte lea álkit ovttastahttit oahpu bargguin ja bearašeallimiin.
Muitte fal ahte dál oaččut Sámedikkis stipeandda go logat sámi buohccidivššároahpu. Sáhtát lohkat Sámedikki stipeandaortnegiid birra dákko.
Ná čađahuvvo oahpahus
Oahpahus čađahuvvo eanas deaivvademiiguin, mas gáibiduvvo ahte studeanttat bohtet allaskuvlii Guovdageidnui, muhto lea gal maid veahá digitála oahpahus. Hárjehallanáigodagaid leat studeanttat dearvvašvuođaguovddážiin Sis-Finnmárkkus, ja hárjehallan buohcciviesus dáhpáhuvvá Girkonjárggas ja Hámmerfeasttas.
Oahpahus dáhpáhuvvá eanas dárogillii. Muhtun oassi oahpahusas gal lea davvisámegillii, ja danne gáibiduvvo ahte sáhtát duođaštit iežat gelbbolašvuođa sámegielas.
Sámegielat giellagelbbolašvuođa sáhttá duođaštuvvot máŋgga ládje:
- Ahte dus lea joatkkaskuvllas leamaš davvisámegiella vuosttaš- dahje nubbingiellan.
- Ahte du vuođđoskuvlla duođaštus čájeha ahte dus lea davvisámegiella leamaš vuosttaš- dahje nubbingiellan.
- Ahte dus lea universitehtas dahje allaskuvllas davvisámegielas 60 oahppočuoggá dahje lea lohkanbadjeoahpus davvisámegiella eatnigiellan.
Čađahuvvo digitála njálmmálaš geahččaleapmi davvisámegielas sidjiide geat eai sáhte duođaštit giellagelbbolašvuođa oahppoduođaštusaiguin.
Sámi fokus
Lassin buohccidivššárfágii, de oahpahuvvo maiddái eamiálbmogiid dearvvašvuođa ja sosiála hástalusaid birra, sihke dat mii lea Norggas ja muđui máilmmis. Don oahpat maid movt historjjálaš traumáhtalaš dáhpáhusat sáhttet váikkuhit olbmui, ja oahpat earenoamážit movt dáruiduhttin lea váikkuhan sámi álbmoga dearvvašvuhtii. Dasa lassin oahpat sápmelaččaid vuoigatvuođaid birra, ja oaččut ipmárdusa sápmelaččaid stáhtusa birra eamiálbmogiin ja movt giella, kultuvra ja árbevierut báidnet olbmo.
Praktihkalaš čađaheapmi
Sámi buohccidivššár oasseáiggeoahppu lea vuođđuduvvon deaivvademiide, ja das lea 75 proseanta bargohivvodat go buohtastahttá buohccidivššár ollesáiggeoahpuin. Dat dahká 30 oahpahusdiimmu vahkkui. Danne mii ávžžuhit barggu dáfus ahte unnidat iežat barggus bargohivvodaga maid barggat oahpahusa lassin, vai sáhtát vuoruhit oahpahusa bargguid.
Čoagganeamit sisttisdollet teoriijaoahpahusa, semináraid, fágagealbohárjehallama, dahkaluddanhárjehallama, eksámena ja praktihkalaš geahččalemiid.
Bargohárjehallanáigodagaid, mat oktiibuot gártet 50 vahkku, lea dus 100 proseanta oahpahussii guoskevaš bargu. Fertet rehkenastit ahte bargohárjehallan lea eará sajis go doppe gos don orut.
UiT máksá orrun- ja mátkegoluid studeanttaide, geat fertejit eará guvlui mátkkoštit bargohárjehallamii. Muhto mii árvvoštallat juohke ovttaskas studeantta dárbbuid hárrái. Danne sáhtát oažžut bargohárjehallansaji nu lahka orrunbáikki go vejolaš, ovdamearkka dihte jus dus leat dearvvašvuođa ákkat, dahje jus dus leat smávva mánát.
Sámi buohccidivššárohppui lea ohcanáigemearri golggotmánu 16. beaivvi 2026. Ohcanportála rahpasa čakčamánu 1.beaivvi. Oahppu álgá ođđajagimánus 2027.
Sáhtát lohkat eambbo Sámi buohccidivššároahpu birra oahppokatalogas.