Få utskriftsvennlig versjon ved å trykke på denne

Kommisjonen samarbeider med Árran

Árran tjoaggá persåvnålasj subttsasijt Duohtavuoda- ja såbadimkommisjåvnå åvdås. Árran samler inn personlige historier på vegne av Sannhets- og forsoningskommisjonen.

Norsk versjon nedenfor: 

ÅHPADUS: Guoradalle Anna-Kaisa Räisänen le Árrana barggijt kommisjåvnå barggovuogijt åhpadime. Gåvvå: Árran 

Árran julevsáme guovdátjin le aktisasjbarggo Duohtavuoda- ja såbådimkommisjåvnåjn mij guoradallá dárojduhttempolitihkav ja vierredagojt sámij, guojnaj, vuonasuobmelattjaj ja vuovddesuobmelattjaj gáktuj. Árran viehket julevsáme máhtudagájnis kommisjåvnnåj subttsasijt tjoagget. Dáv le Duohtavuoda- ja såbådimkommisjåvnnå sjiehtadallam Árran julevsáme guovdátjijn.

Duohtavuoda- ja såbådimkommisjåvnnå vuojnná sierra dárbov åttjudit julevsáme

giellamáhtudagáv mij gullu subtsastjoaggemij dárojduhttempolitihka ja vierredagoj birra. Kommisjåvnnå dåhkkit Árrana giella- ja kultuvrramáhtudagáv ja dættot dav buorre bargov majt institusjåvnnå le dahkam sebrudakåvddånahttemijn sáme guovlojn, javllá tjállemdåjma jådediddje Liss-Ellen Ramstad.

Árran le nasjonálalasj sáme institusjåvnnå mij galggá tjårggit, åvddånahttet ja joarkket julevsáme kultuvrav, gielav ja sebrudakiellemav. Árran dåjmat museav, giellaguovdátjav ja kultuvrraguovdátjav.

Árrana museadåjman le læhkám guovdátjin bajedit gássjelis ja tabu-ássjetjuolmajt.

Moattes li vájkkuduvvam dárojduhttempolitihkas ja li vierredagojt åtsådallam.
Ájnas le kommisjåvnnåj divna galggi oadtjot máhttelisvuodav juohket ietjasa subttsasijt dan giellaj masi sihti, adjáj julevsábmáj. Árran galggá kommisjåvnåv viehkedit dájna guoradallamij, javllá Ramstad.

Dát sihtá javllat Árrana bargge máhtti tjoagget ulmutjij subttsasijt, ja máhtti ulmutjijt ságájdahttet kommisjåvnå åvdås. Dát dáhpáduvvá kommisjåvnå vuoge ja ságájdahttembagádusá milta. Árrana bargge hæhttuji tjuovvot sæmmi láhkamierreduvvam sjávodisvuodavælgov dagu kommisjåvnnå. Lågå ienebuv dán sierralága birra dánna.

Javlaj åvddåla le Duohtavuoda- ja såbådimkommisjåvnå guoradalle Anna-Kaisa Räisänen, åhpadam Árrana barggijt kommisjåvnå barggovuogijda. Dát merkaj Árran máhttá ruvva álgget ulmutjij subttsasijt tjoahkkit. Ulmutja máhtti buktet subttsasijt tjálalattjat, jiena-/gåvvåbáddima baktu, jali máhtti ságájdahteduvvat.

– Mij lip ávon gå oadtjop kommisjåvnåv viehkedit dájna ájnas bargojn, ja sávvap moattes guládalli mijájn ietjas subttsasav juogátjit. Ij le dát dåssju julevsámegielagijda, valla aj dárogielagijda. Jus galggap nahkat avtaárvvusasj ja buorre sebrudagáv oadtjot, de lip duohtavuohtaj tjanádum, dán vuolen aj vierredagojt ma li dáhpáduvvam åvddån båhti. Ja vaj mij máhttep såbadit ja åvddålijguovlluj gæhttjat dajna álgujn, javllá Árrana direktørra.

Kommisjåvnnå boahtá julevsáme guovlov guossidittjat jagen 2021 ja sihtá dan aktijvuodan gåhttjot bájkálasj viesádijt kommisjåvnåjn æjvvalit. Máhttelis le ájn ulmutjijda, institusjåvnåjda, ja orgánajda julevsáme guovlos guládallat njuolgga kommisjåvnåjn. Lågå ienebuv guoradallama birra dánna.

Tjállijdåjma jådediddje Liss-Ellen Ramstad javllá Duohtavuoda- ja såbådimkommisjåvnnå máhttá aj aktisattjat barggat ietjá aktisasjbarggoguojmij guoradallamin.

Árranav bargadit kommisjåvnå åvdås,  le ållu tjielgga Stuoradikke mandáhta milta mij javllá subttsasij tjoaggem lahkabirrasis ja ietjá bájkijs máhttá dagáduvvat dåhkkiduvvam aktisasjbarggoguojme guoradallamininstitusjåvnån.

Dáj vuogij milta, de máhttá kommisjåvnnå nannusappot álggodádjadusáv oadtjot juohkusij ietjasa histåvrå dádjadusás, javllá Liss-Ellen Ramstad.

AKTISASJBARGGO: Direktørra Lars Magne Andreassen ja guoradalle Anne-Kaisa Räisänen aktisasjbarggo álgaduvvama aktijvuodan. Gåvvå: Arran

Árran samler inn personlige historier på vegne av Sannhets- og forsoningskommisjonen
Sannhets- og forsoningskommisjonen samarbeider med Árran lulesamisk senter under granskingen av fornorskningspolitikk og urett mot samer, kvener, norskfinner og skogfinner. Senteret bidrar med lulesamisk kompetanse i forbindelse med kommisjonens innsamling av personlige historier.
Sannhets- og forsoningskommisjonen har inngått en avtale med Árran lulesamisk senter.

– Sannhets- og forsoningskommisjonen ser særlig behov for å innhente lulesamisk språkkompetanse i forbindelse med innsamlingen av personlige historier om fornorskingspolitikk og urett. Kommisjonen anerkjenner Árrans språk- og kulturkompetanse og vektlegger det gode arbeidet institusjonen har gjort for samfunnsutviklingen i det samiske området, sier sekretariatsleder Liss-Ellen Ramstad.


Árran er en nasjonal samisk institusjon for å sikre, utvikle og videreføre lulesamisk kultur, språk og samfunnsliv. Árran driver museum, språksenter og kulturhus. Gjennom Árrans museumsvirksomhet har det vært fokus på å løfte vanskelige og tabubelagte problemstillinger.

– Det er mange som har blitt berørt av fornorskningspolitikken og opplevd urett. Det er viktig for kommisjonen at alle skal kunne dele sin personlige historie på det språk de ønsker, også lulesamisk. Árran skal bistå kommisjonen med dette under granskingen, sier Ramstad.


Dette innebærer at de ansatte ved Árran kan samle inn personlige historier, deriblant foreta intervju på vegne av kommisjonen. Dette skjer med utgangspunkt i kommisjonens metode og intervjuguide. De ansatte på Árran vil være omfattet av samme lovpålagte taushetsplikt som kommisjonen. Les mer om særloven her.


Før jul har Sannhets- og forsoningskommisjonens utreder Anna-Kaisa Räisänen hatt opplæring med de ansatte ved Árran knyttet til metodene kommisjonen bruker. Det betyr at Arran snarlig kan starte med å samle inn personlige historier. Innsamlingen kan skje ved at personer leverer sine historier skriftlig, gjennom lyd/bilde-opptak eller gjennom å la seg bli intervjuet.

– Vi er glade for at vi kan bistå kommisjonen med dette viktige arbeidet og vi håper mange tar kontakt med oss og ønsker dele sin historie. Det gjelder ikke bare lulesamisktalende, men også norsktalende. For å skape et godt og likeverdig samfunn er vi avhengig av at sannheten, herunder urett som er begått, kommer frem. Og at vi kan forsone oss og se fremover med det som utgangspunkt, sier direktør ved Árran.

Kommisjonen vil i løpet av 2021 besøke det lulesamiske området og vil i den forbindelse invitere befolkningen til å møte kommisjonen. Det er fortsatt mulig for personer, institusjoner og organer fra det lulesamiske området å ta direkte kontakt med kommisjonen. Les mer om kommisjonens gransking her.
Sekretariatsleder Liss-Ellen Ramstad utelukker ikke at Sannhets- og forsoningskommisjonen vil samarbeide med flere samarbeidspartnere under granskingen.


– Engasjeringen av Árran er helt i tråd med mandatet fra Stortinget som sier at innsamling av slike historier kan utføres av kvalifiserte samarbeidspartnere ved forskningsinstitusjoner, i lokalmiljøene eller andre steder. Slik kan kommisjonen i enda sterkere grad ta utgangspunkt i gruppenes egen forståelse av sin historie, sier Liss-Ellen Ramstad.



Ansvarlig for siden: Inger Elin Kristina Utsi
Sist oppdatert: 11.01.2021 09:56

    Poasstaadræssa

  • Sannhets- og forsoningskommisjonen
  • Handelshøgskolen
  • Postboks 6050 Langnes
  • 9037 Tromsø